សូម្បីតែដើមឈើមួយដើម បើមិនលូតលាស់ទេ ជម្រើសចុងក្រោយគឺស្លាប់ មិនអាចនៅមួយកន្លែងបានទេ។ ព្រះពុទ្ធសម្តែងថា “អ្វីដែលស្ថិតនៅជាប់រហូតក្នុងធម្មជាតិនេះគឺការផ្លាស់ប្តូរនេះឯង”។ សម្រាប់មនុស្សភាគច្រើនដែលដួលរំលំក្នុងជីវិតដោយអត់ដឹងខ្លួន អត់ដឹងពីមូលហេតុថា ហេតុអ្វីជីវិតខ្ញុំធ្លាក់មកចំណុចនេះ? ហេតុអ្វីជីវិតខ្ញុំអយុត្តិធម៌ចំពោះខ្ញុំម្ល៉េះ? ហេតុអ្វីខ្ញុំធ្វើអ្វីក៏បរាជ័យដែរ? មុនដំបូងខ្ញុំធ្វើការងារបានល្អណាស់។ អាជីវកម្មរបស់ខ្ញុំក៏ដំណើរល្អដែរ។ ប៉ុន្តែមួយរយៈពេលក្រោយមក ជីវិតខ្ញុំបែបជាជាប់គាំងមួយកន្លែង គិតអ្វីមិនចេញសោះ។ សូម្បីតែបញ្ហាបន្តិចសោះក៏ធ្វើឱ្យខ្ញុំមិនអាចគ្រប់គ្រងលើខ្លួនឯងបានដែរ។ ខ្ញុំអត់ដឹងមូលហេតុអ្វីបានវាទៅជាបែបនេះ?

ការពិតអ្នកមិនបានបរាជ័យអ្វីទេ គ្រាន់តែខ្វះជំនាញដាំគ្រឹះជីវិតមួយតែប៉ុណ្ណោះគឺជំនាញធ្វើជាកូនសិស្សនេះឯង។ ខ្ញុំសុំខ្ចីសម្តីលោក ដេហ្វ អាន់ដឺសាន់ ជាអ្នកនិពន្ធដ៏ឆ្នើមបានប្រាប់ថា “មូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យអ្នកបរាជ័យព្រោះតែចិត្តមានភាពក្រអឺតក្រទម”។ ការមិនព្រមដាក់ខ្លួនធ្វើជាសិស្សដោយចរិតក្រអឺតក្រទមប្រាប់ថា “អ្នកពូកែហើយ ឬអ្នកចេះហើយ” រួចអ្នកលែងមានស្មារតីមើលឃើញពីបញ្ហាតូចៗ រហូតវារីកធំជាងខ្លួនអ្នក។ មានពាក្យមួយនិយាយថា “ពេលអ្នកឈប់រៀនសូត្រ ជីវិតអ្នកនឹងស្លាប់”។ មិនមែនស្លាប់រាងកាយទេ គឺស្លាប់សមត្ថភាព និងចិត្តគំនិតរួមតូចទៅៗ។

បើអ្នកប្រាថ្នាឱ្យខ្លួនក្លាយជាបុគ្គលឆ្នើមលើការងារ ឬអ្នកស្ទាត់ជំនាញ និងខ្លាំងលើវិស័យអាជីកម្មណាមួយ អ្នកកុំចោលខ្លួនធ្វើជាសិស្សឱ្យសោះ។ គោលបំណងរបស់ខ្ញុំចង់ឱ្យអ្នកធ្វើជាសិស្សពេញមួយជីវិតដោយខ្ញុំយល់ថា អាយុកាន់តែច្រើន បញ្ហាកាន់តែធំ និងរឿងស្មុគស្មាញចូលមកជីវិតលើសពីការគិតរបស់មនុស្សឆ្ងាយណាស់ មានតែការធ្វើខ្លួនជាសិស្សទេ ទើបចិត្តគំនិតរបស់មនុស្សខ្លាំងជាងបញ្ហា ប្រៀបដូចជាសត្វឥន្រ្តីហោះពពកចឹងដែរ។ ទោះបីជីវិតអ្នកធ្លាក់បាតដាលណាក៏ដោយ បើអ្នករៀនសូត្រពីវា អ្នកអាចងើបពីចំណុចក្រោមសូន្យសាងខ្លួនជាថ្មីម្តងទៀត៕ អត្ថបទដោយ៖ ទ្រ សុភាព