ជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាម ដែលត្រូវបានបងប្អូនប្រជាជនកម្ពុជាស្គាល់ថា ជាជំងឺឈាមសស៊ីឈាមក្រហម គឺជាប្រភេទជំងឺមហារីកកាចសាហាវមួយនៅក្នុងចំណោមរោគមហារីកដទៃទៀត ដោយអាចប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតមនុស្សក្នុងរយៈពេលខ្លីបំផុត ប្រសិនបើមិនយកចិត្តទុកដាក់ព្យាបាលឱ្យបានទាន់ពេលវេលាទេ។

ជាក់ស្តែង បើយោងទៅតាមការលើកឡើងរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត ងួន ផានិត ជាវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសជំងឺមហារីក និងជំងឺឈាម នៃគ្លីនិកអេម៉ាតូអុងកូ បានប្រាប់ក្រុមការងារចាបបៃតងអំពី ជំងឺឈាមសស៊ីឈាមក្រហមថា ជំងឺប្រភេទនេះ គឺជាជំងឺមួយដែលហៅជាភាសាបច្ចេកទេសថា មហារីកគ្រាប់ឈាម (Leukemia) តែជាទូទៅប្រើសម្រាប់ពន្យល់​ឱ្យមនុស្សទូទៅងាយយល់ហៅថា ឈាមសស៊ីឈាមក្រហម​។ ជំងឺនេះបង្កឱ្យដោយសារខួរឆ្អឹងមិនផលិតគ្រាប់ឈាមទាំង៣ តែបែរជាទៅផលិតគ្រាប់ឈាមសមិនមែនជាគ្រាប់ឈាមធម្មតាតែជាគ្រាប់ឈាមមហារីក។

លោក វេជ្ជបណ្ឌិត ងួន ផានិត បានបន្ដថា ខួរឆ្អឹង ជាធម្មតាផលិតកោសិកាគ្រាប់ឈាមទាំងអស់មាន៣ប្រភេទ គឺកោសិកាគ្រាប់ឈាមក្រហម (Red blood Cell) កោសិកាគ្រាប់ឈាមស (White Blood Cell) និងកោលិកាឈាមពណ៌លឿង ឬហៅថា ប្លាកែត (Platelets)។

ដោយឡែក នៅពេលកើត មហារីកគ្រាប់ឈាម ឬគ្រាប់ឈាមសស៊ីឈាមក្រហមនេះ គឺដោយសារខួរឆ្អឹងមានបញ្ហាមិនបានផលិតគ្រាប់ឈាមទាំង៣នេះទេបានត្រឹមត្រូវទេ តែទៅផលិតជាប្រភេទគ្រាប់ឈាមមហារីក ឬកោសិកាមហារីកវិញដែលហៅថា(Blasts) និងធ្វើឱ្យគ្រាប់ឈាមទាំង៣ចុះថយ។

វេជ្ជបណ្ឌិត ងួន ផានិត បានបន្ដប្រាប់ក្រុមការងារចាបបៃតងទៀតថា​ ជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាម ឬជំងឺឈាមសស៊ីឈាមក្រហមនេះ អាចកើតលើមនុស្សគ្រប់វ័យមិនថាកុមារ វ័យជំទង់ ឬក៏មនុស្សចាស់ឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះទៀតសោត ប្រសិនបើមិនបានទទួលការព្យាបាលទាន់ពេលវេលានោះទេ អាចគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតដល់អាយុជីវិតអ្នកជំងឺ។

ជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាម ឬក៏គ្រាប់ឈាមសស៊ីឈាមក្រហមមានពីរប្រភេទគឺ Chronic Leukemia និង Acute Leukemia ដោយប្រភេទ Chronic Leukemia មានរយៈពេលរុំារ៉ៃ ពី៣ខែទៅ៦ខែ ហើយប្រភេទAcute Leukemiaវិញ គឺធ្វើទុកលឿនបំផុតជាទូទៅមិនដល់១០ថ្ងៃទេ អ្នកជំងឺចាប់ផ្ដើមធ្វើទុក ខ្លាំង និងប្រឈមជាមួយគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ដល់អាយុជីវិត ប្រសិនបើពុំបានទៅជួបពេទ្យជំនាញព្យាបាលឱ្យទាន់ពេល។

រោគសញ្ញានៃជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាម គឺអាស្រ័យលើទំហំដែលមហារីកគ្រាប់ឈាមបានវាយលុកទៅលើខ្លួនអ្នកជំងឺ និងកម្រិតរាលដាលទៅគ្រប់កន្លែងនៃរាងកាយតាមរយៈចរន្តឈាម។ ហើយចំពោះអាការដែលត្រូវយកចិត្តដាក់ទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗរួមមាន៖

- ជាទូទៅគ្រាប់ឈាមក្រហមមានប្រហែល១៣ទៅ១៥ កាលណាខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម បានបញ្ចេញជាអាការស្លេកស្លាំង ឆាប់ហត់ ពិបាកដកដង្ហើម ឈឺក្បាល… ជាដើម

- ក្ដៅខ្លួន បែកញើសខុសធម្មតា ឬមានមេរោគនៅក្នុងឈាម ជាសញ្ញានៃការចុះគ្រាប់ឈាមស

- ឡើងអុចក្រហមលើស្បែកខុសធម្មតា ឈាមអញ្ចាញ ឈាមច្រមុះ ជាសញ្ញានៃការចុះបរិមាណ ប្លាកែត(Platelets)

- ស្រកទម្ងន់ខុសធម្មតា

- ឡើងកូនកណ្ដុរ (lymphadenopathy) ឡើងទំហំនៃថ្លើម (liver) ឬអណ្ដើក (Spleen) ។

យ៉ាងណាមិញ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត ងួន ផានិត ក៏បានណែនាំពីវិធីការពារ ឬបង្ការហានិភ័យកើតជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាម ឬគ្រាប់ឈាមសស៊ីឈាមក្រហមផងដែរ ដែលបុគ្គលគ្រប់រូបត្រូវយល់ដឹងស្ដីអំពីសុខភាពឱ្យខ្លាំង យកចិត្តទុកដាក់ថែទាំសុខភាព ជាវិធីសាស្ត្រដ៏ល្អបំផុត។

វិធីសាស្ត្រក្នុងការការពារជំងឺមហារីកគ្រាប់ឈាម ឬឈាមសស៊ីឈាមក្រហមរួមមាន៖

- កាត់បន្ថយភាពស្ត្រេស (Stress)

- បរិភោគអាហារសុខភាព (បន្លែ ផ្លែឈើ ទឹកដោះ...)

- ចៀសវាងអាហារខ្លោចពេក កាត់បន្ថយគ្រឿងស្រវឹង បារី

- ព្យាយាមហាត់ប្រាណជាប្រចាំ

- កុំប្រាស់ឱសថដោយគ្មានការណែនាំពីគ្រូពេទ្យត្រឹមត្រូវ

- កុំនៅហាលថ្ងៃយូរពេក

- ព្យាយាមកាត់បន្ថយកាំរស្មីវិទ្យុសាស្ត្រ កាំរស្មីនៃប្រព័ន្ធទូរសព្ទ Internet

- រក្សាទម្ងន់កុំឱ្យស្គមពេក ឬក៏ធាត់ពេក

- តាមដាន ពិនិត្យសុខភាពជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញឱ្យបានទៀងទាត់ យ៉ាងតិចណាស់១ឆ្នាំម្តង បើទោះបីជាគ្មានជំងឺអ្វីក៏ដោយក្តី និងជួបពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញឱ្យបានឆាប់រហ័ស ប្រសិនបើមានបញ្ហាសុខភាពក្នុងករណីណាមួយខុសប្រក្រតី។

ជាចុងក្រោយលោក វេជ្ជបណ្ឌិត ងួន ផានិត បន្តទៀតថា បើដឹងថាខ្លួនកើតមានអាការៈទាំងអស់ដូចដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ សូមប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យជំនាញ ដើម្បីពិនិត្យសុខភាពខួរឆ្អឹងឱ្យបានឆាប់រហ័សតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ព្រោះមានតែវិធីនេះទេ ជួយសង្គ្រោះជីវិតកុំឱ្យធ្លាក់ចូលក្នុងសភាពគ្រោះថ្នាក់បានទាន់ពេលវេលា៕

អត្ថបទដោយ៖ ប៉ែត ធីតា